อินเตอร์เวนชันนัล · หัวใจและหลอดเลือด

Biplane DSA คืออะไร? ห้องสวนหลอดเลือดสองระนาบ วินิจฉัยและรักษาได้ทันที ที่โรงพยาบาลธนบุรีตรัง

13 พ.ค. 2569
ห้องสวนหลอดเลือด Biplane DSA โรงพยาบาลธนบุรีตรัง
🫀
Biplane DSA
ห้องสวนหลอดเลือดสองระนาบ

💡ประเด็นสำคัญ

  • ✔ Biplane DSA คือเอกซเรย์หลอดเลือด 2 ระนาบพร้อมกัน ให้ภาพเรียลไทม์ละเอียดสูงสุด
  • ✔ วินิจฉัย + รักษา ได้ในห้องเดียว ไม่ต้องผ่าตัดเปิด
  • ✔ ใช้รักษา Stroke, โป่งพองสมอง, หัวใจตีบ, หลอดเลือดส่วนปลาย
  • ✔ ฉุกเฉิน 24 ชม. — ประหยัดเวลาที่มีค่าในกรณี Stroke
  • ✔ มีที่โรงพยาบาลธนบุรีตรัง ไม่ต้องส่งตัวไปนอกจังหวัด

เมื่อพูดถึง "อาการเส้นเลือดในสมองแตก" หรือ "หัวใจวาย" ทุกวินาทีคือชีวิต ในอดีตการรักษาโรคเหล่านี้ต้องผ่าตัดเปิดหรือส่งตัวผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลขนาดใหญ่ในต่างจังหวัด แต่วันนี้ด้วยเทคโนโลยี Biplane DSA ที่โรงพยาบาลธนบุรีตรัง ผู้ป่วยชาวตรังสามารถได้รับการวินิจฉัยและรักษาโรคหลอดเลือดซับซ้อนได้ทันที ณ จังหวัดตรัง

DSA (Digital Subtraction Angiography) คืออะไร?

DSA ย่อมาจาก Digital Subtraction Angiography คือเทคนิคถ่ายภาพเอกซเรย์หลอดเลือดด้วยคอมพิวเตอร์ โดยฉีดสารทึบรังสีเข้าหลอดเลือดผ่านสายสวนขนาดเล็ก จากนั้นซอฟต์แวร์จะ "ลบ" ภาพกระดูกและเนื้อเยื่ออ่อนออก เหลือไว้เฉพาะภาพหลอดเลือดที่ชัดเจนที่สุด ทำให้แพทย์เห็นการไหลเวียนเลือดแบบเรียลไทม์ความละเอียดสูง

"Biplane" แตกต่างจาก DSA ธรรมดาอย่างไร?

DSA ทั่วไปมีหัวเอกซเรย์เพียง 1 ชุด ต้องขยับแขนเครื่องเพื่อถ่ายหลายมุม ใช้สารทึบรังสีมากขึ้น และใช้เวลานานขึ้น แต่ Biplane DSA มีหัวเอกซเรย์ 2 ชุดตั้งฉากกัน 90 องศา ถ่ายภาพพร้อมกัน 2 ระนาบ (เช่น ด้านหน้า-หลัง และด้านข้าง) โดยไม่ต้องขยับผู้ป่วยหรือเครื่อง

ด้านSingle-Plane DSABiplane DSA ✓
มุมมองภาพ1 ระนาบต่อครั้ง2 ระนาบพร้อมกัน
ปริมาณสารทึบรังสีมากน้อยกว่า ~30%
ปริมาณรังสีสูงกว่าต่ำกว่า
ระยะเวลาขั้นตอนนานกว่าเร็วกว่า
เหมาะสำหรับสมอง/หัวใจปานกลางดีที่สุด
กรณีฉุกเฉิน Strokeยากกว่าเหมาะที่สุด

โรคและภาวะที่รักษาด้วย DSA

🧠
โป่งพองหลอดเลือดสมอง (Aneurysm)
ตรวจพบและอุดด้วย Coil ป้องกันแตกก่อนเกิดเลือดออกในสมอง
Stroke / อัมพฤกษ์เฉียบพลัน
ดึงลิ่มเลือดออก (Thrombectomy) หรือฉีดยาละลายลิ่มเลือดโดยตรงผ่านสายสวน
🔴
หลอดเลือดพัน (AVM)
อุดหลอดเลือดผิดปกติลดความเสี่ยงเลือดออกในสมอง
❤️
หลอดเลือดหัวใจตีบ
สวนหัวใจ ตรวจและขยายหลอดเลือด ใส่ขดลวด (Stent) ได้ในครั้งเดียว
🦵
หลอดเลือดส่วนปลายตีบ
รักษาหลอดเลือดขาตีบ ป้องกันภาวะแขนขาขาดเลือด
🔍
ยืนยันผลวินิจฉัย CT/MRI
กรณี CT หรือ MRI ยังไม่ชัดเจน DSA ให้ภาพละเอียดสูงสุด

"Time is Brain" — ทุก 1 นาที = เซลล์สมองตาย 1.9 ล้านเซลล์

ในผู้ป่วย Stroke เฉียบพลัน ยิ่งรักษาเร็วเท่าไหร่ สมองยิ่งรอดมากเท่านั้น การมี Biplane DSA ที่โรงพยาบาลธนบุรีตรังหมายความว่าผู้ป่วยตรังไม่ต้องเสียเวลาขนส่งนอกพื้นที่ — ทีมแพทย์สามารถเปิดหลอดเลือดอุดตันได้ภายในชั่วโมงแรก ซึ่งเป็นช่วงเวลาทอง (Golden Hour)

ขั้นตอนการตรวจและรักษาด้วย DSA

ทีมแพทย์กำลังดูผลภาพหลอดเลือดจากเครื่อง DSA ในห้องสวนหลอดเลือด โรงพยาบาลธนบุรีตรัง
  1. 1
    เตรียมตัวก่อนทำ

    งดน้ำและอาหาร 4–6 ชั่วโมง ตรวจเลือด ค่าไต ยาที่ใช้ประจำบางตัวอาจต้องหยุดชั่วคราวตามคำแนะนำแพทย์

  2. 2
    ฉีดยาชาบริเวณขาหนีบ

    แพทย์ใส่สายสวน (Catheter) ขนาดเล็กเข้าผ่านหลอดเลือดแดงที่ขาหนีบหรือข้อมือ นำทางไปยังตำแหน่งที่ต้องการตรวจ

  3. 3
    ฉีดสารทึบรังสี

    เครื่อง Biplane DSA ถ่ายภาพพร้อมกัน 2 มุม แสดงหลอดเลือดแบบเรียลไทม์ แพทย์เห็นภาพบนจอขณะทำหัตถการ

  4. 4
    วินิจฉัย ± รักษาในทันที

    หากพบรอยตีบ แพทย์สามารถขยายและใส่ขดลวดได้เลย หากพบโป่งพองสมองสามารถใส่ Coil ปิดได้ในครั้งเดียวกัน

  5. 5
    พักฟื้นหลังทำ

    นอนพักราบ 4–6 ชั่วโมงเพื่อป้องกันเลือดออกบริเวณที่ใส่สาย กรณีทำเสร็จปกติมักกลับบ้านได้ภายในวันเดียว

เตรียมตัวก่อนทำ DSA อย่างไร?

🍽️งดน้ำและอาหาร 4–6 ชั่วโมงก่อนทำ
💊แจ้งยาที่ใช้ประจำ โดยเฉพาะยาละลายลิ่มเลือดและยาเบาหวาน
🧪ตรวจเลือดและค่าการทำงานของไตก่อนทำ
🚗มีผู้ดูแลรับกลับบ้านหลังทำ ไม่ควรขับรถเอง
👕ใส่เสื้อผ้าสบายๆ ถอดเครื่องประดับโลหะ
📋นำผลตรวจและเวชระเบียนเดิมมาด้วย

คำถามที่พบบ่อย

Biplane DSA กับ CT Angiography (CTA) ต่างกันอย่างไร?
CT Angiography เป็นการตรวจวินิจฉัยเท่านั้น ให้ภาพหลอดเลือดในเวลาไม่กี่นาที เหมาะสำหรับคัดกรองเบื้องต้น แต่ Biplane DSA ให้ภาพเรียลไทม์ความละเอียดสูงกว่า และสามารถรักษาได้ทันทีในห้องเดียวกัน เช่น เปิดหลอดเลือดตีบ อุด Aneurysm ได้โดยไม่ต้องผ่าตัดเปิด
การสวนหลอดเลือดด้วย DSA เจ็บไหม? ต้องดมยาสลบไหม?
ส่วนใหญ่ใช้ยาชาเฉพาะที่บริเวณขาหนีบที่ใส่สายสวน ผู้ป่วยรู้สึกตัว บางรายที่ซับซ้อนหรือเป็นเด็กอาจใช้ยานอนหลับเบาๆ หลังทำเสร็จอาจรู้สึกแน่นบริเวณที่ใส่สาย แต่ไม่เจ็บมาก ส่วนใหญ่นอนพักในโรงพยาบาลแค่คืนเดียว
ใครบ้างที่ต้องทำ DSA?
แพทย์จะพิจารณาสั่งทำ DSA เมื่อสงสัยว่ามี: (1) หลอดเลือดสมองโป่งพอง (Aneurysm) (2) หลอดเลือดสมองตีบ/อุดตัน (Stroke) (3) หลอดเลือดพัน (AVM) (4) หลอดเลือดหัวใจตีบ (5) หลอดเลือดส่วนปลายตีบ และกรณีที่ผล CT/MRI ยังไม่ชัดเจน
Biplane DSA ที่ตรังมีที่โรงพยาบาลไหน?
โรงพยาบาลธนบุรีตรังมีห้องสวนหลอดเลือด Biplane DSA ให้บริการตลอด 24 ชั่วโมงสำหรับกรณีฉุกเฉิน รองรับทั้งผู้ป่วย Stroke เฉียบพลัน ผู้ป่วยหัวใจ และผู้ป่วยที่ต้องการตรวจหลอดเลือดสมองแบบละเอียด
ทำไม Biplane ถึงดีกว่า Single-plane?
Biplane DSA มีหัวเอกซเรย์ 2 ชุดตั้งฉากกัน ถ่ายภาพพร้อมกัน 2 มุมมองโดยไม่ต้องขยับผู้ป่วย ทำให้ใช้สารทึบรังสีน้อยลง ลดปริมาณรังสี ลดเวลาขั้นตอน — สำคัญมากในผู้ป่วย Stroke ที่ทุกนาทีคือความเสียหายของสมอง
ฟื้นตัวหลังทำ DSA ใช้เวลานานไหม?
กรณีตรวจวินิจฉัยเพียงอย่างเดียวมักกลับบ้านได้ใน 4–6 ชั่วโมง กรณีรักษาเช่น coiling หรือ thrombectomy อาจนอนพักในโรงพยาบาล 1–3 วัน ขึ้นกับความซับซ้อนของโรค ทีมแพทย์จะแจ้งให้ทราบก่อนทำหัตถการ
สิทธิบัตรทองหรือประกันสังคม ครอบคลุม DSA ไหม?
กรณีฉุกเฉินวิกฤต (UCEP) เช่น Stroke เฉียบพลันหรือหัวใจวาย สามารถใช้สิทธิได้ทุกโรงพยาบาล สำหรับกรณีไม่ฉุกเฉิน ควรตรวจสอบสิทธิกับต้นสังกัด ทีมงานโรงพยาบาลธนบุรีตรังยินดีให้คำแนะนำ โทร 075-215-215